Nghệ Sĩ Cello Đinh Hoài Xuân: “Hai Điều Dẫn Lối Trong Sự Nghiệp Âm Nhạc Là Lắng Nghe Trái Tim Mình Và Kỷ Luật Rèn Luyện”

Bén duyên với cây đàn cello hơn 20 năm, tốt nghiệp Tiến sĩ chuyên ngành Cello tại Rumani, sáng lập dự án hòa nhạc quốc tế Cello Fundamento để kết nối âm nhạc cổ điển với công chúng Việt Nam… là những thông tin đầu tiên tôi biết về nghệ sĩ Đinh Hoài Xuân. Tất cả để lại cho tôi ấn tượng về một người phụ nữ mạnh mẽ, kiên trì và đam mê âm nhạc cháy bỏng. Sau đó, khi tiếp tục tìm và nghe hết những bản đàn của chị, tôi ngỡ ngàng khi thấy nhiều Hoài Xuân thật khác – đầy kiêu sa trong Ave Maria của Bach, thiết tha, trăn trở với “Trở về đất mẹ” của Nguyễn Văn Thương hay tươi vui, rộn ràng trong bài dân ca “Gà gáy” nhưng dù ở cung bậc nào, tiếng trung hồ cầm của chị vẫn luôn âm vang, đầy nội lực.

Bén duyên cùng Cello

Mối duyên của nghệ sĩ Hoài Xuân và âm nhạc chuyên nghiệp bắt đầu từ năm chị lên 10 tuổi. Sinh ra tại thành phố Huế nên thơ, chị được bố mẹ tạo điều kiện tiếp xúc với âm nhạc từ nhỏ và tự xác định nhạc cụ mà mình sẽ gắn bó lâu dài – Cello. Đối với chị, Cello rất đẹp, “đẹp cả về hình thức lẫn âm thanh. Một nét đẹp vĩnh cửu.”

Tình yêu thương của gia đình, sự tận tâm của ba người thầy trong sự nghiệp – nghệ sĩ ưu tú Nguyễn Tiến Phúc, nghệ sĩ dàn nhạc giao hưởng Việt Nam là người đầu tiên dìu dắt chị, nghệ sĩ nhân dân – giáo sư Vũ Hướng đã dạy chị từ trung cấp đến thạc sĩ và sau này là giáo sư Razvan Suma tại Rumani ở bậc nghiên cứu sinh, tất cả đã góp phần nuôi dưỡng một tâm hồn mạnh mẽ, giàu yêu thương và gắn bó sâu nặng với âm nhạc trong nữ nghệ sĩ Cello đất Huế.

Nỗ lực kết nối âm nhạc cổ điển với công chúng Việt Nam

Năm 2016, trong luận văn tốt nghiệp tiến sĩ của nghệ sĩ Đinh Hoài Xuân mang tên “Cello in Vietnam: Performing and Popularizing” (Biểu diễn và phổ cập Cello tại Việt Nam”), chị đã viết về mô hình dự án Cello Fundamento. Đây là hoài bão mà chị đã ấp ủ để đưa tiếng trung hồ cầm nói riêng và âm nhạc cổ điển nói chung đến với công chúng Việt Nam.

Từ những ngày đầu tiên nuôi nấng, đến nay chuỗi hòa nhạc quốc tế Cello Fundamento đã đi qua năm mùa và chưa một lần lỡ hẹn với khán giả yêu âm nhạc dù “khó khăn nhiều không đếm xuể”. Khi được hỏi về thử thách lớn nhất tưởng chừng không vượt qua được, chị trả lời ngắn gọn: “Gần nhất là buổi hòa nhạc thứ 4, tưởng chừng phải hoãn lại vì quá khó khăn nhưng rồi cơ duyên đến không cho phép mình dừng lại.” Cái mà chị gọi là “cơ duyên” ấy, có lẽ trước hết xuất phát từ “cảm giác hạnh phúc đến từng giây từng phút” khi thực hiện dự án. Dù phải lo toan nhiều thứ từ khâu tổ chức, soạn chương trình, mời nhạc sĩ cho đến bán vé… nhưng “khi nhìn thấy số lượng công chúng đón nhận ngày càng đông, chứng tỏ con đường âm nhạc cổ điển Việt Nam hoàn toàn không bế tắc, hoàn toàn không cô lập mà ngược lại có thể hoà vào bất kỳ tâm hồn của mỗi người bất kể người đó là ai.” đã tiếp thêm ngọn lửa sức mạnh cho Hoài Xuân bước tiếp.

Với mỗi chương trình Cello Fundamento, Hoài Xuân luôn trằn trọc, trăn trở để tìm ra cách thể hiện những nhạc phẩm một cách sáng tạo và rung động nhất. Chẳng hạn như ở mùa 4, chị và ekip đã quyết định thể hiện bài dân ca Việt Nam thân thuộc trên nền Cello và các nhạc cụ cổ điển khác. Âm điệu mộc mạc, giản dị của “Trống cơm” thăng hoa trên chất nhạc âm trầm, dày dạn của trung hồ cầm mang lại cảm nhận đầy mới mẻ. Bài dân ca đậm đà bản sắc Việt này cũng là cầu nối giữa bạn bè quốc tế với khán giả Việt Nam.

Bên cạnh Cello Fundamento, nghệ sĩ Hoài Xuân còn thực hiện các MV, album và dự án đưa Cello đến với các em học sinh trên cả nước. Chị hy vọng bằng cách này sẽ “góp phần nhỏ giúp các em tự tin hơn trong cuộc sống, khi giao tiếp cũng như giao lưu với các bạn quốc tế. Nếu được tiếp cận từ sớm qua những hoạt động như vậy, các em hoàn toàn có thể có cái nhìn gần gũi hơn với nhạc cổ điển ngay từ bây giờ”.

Khiêm nhường và không ngừng nỗ lực

Lắng nghe những hoài bão của nghệ sĩ Hoài Xuân, nhìn cách mà các đồng nghiệp dành cho chị những lời nhận xét đầy trân trọng hay cách chị thăng hoa bên cây đàn, tôi có thể cảm nhận được ở chị nguồn nội lực âm ỉ và bền bỉ. Hoài Xuân tài hoa, dĩ nhiên, nhưng tài hoa ấy phải được đào luyện bằng tinh thần kỷ luật và sự khiêm nhường luôn nhắc nhở bản thân nỗ lực mỗi ngày.

Khi được hỏi về những sự kiện quan trọng trong sự nghiệp âm nhạc của mình, Xuân đã điểm qua một vài cột mốc đáng nhớ như “khoảnh khắc bước lên bục solo với dàn nhạc Giao hưởng Bucharest ở Romania, được mời solo trong Festival Mùa Xuân tại Oradea ở biên giới Hungary và Rumani”, khởi chạy dự án tiếp cận một triệu bàn tay trẻ thơ qua âm nhạc cổ điển cùng tiếng đàn Cello và dĩ nhiên, không thể thiếu chuỗi hòa nhạc quốc tế Fundamento Cello vừa tròn năm tuổi. Đối với chị “đó đều là những viên gạch lấy đà để tạo cơ sở vững chắc cho sự nghiệp sau này” nhưng tất cả chỉ mới bắt đầu. Xuân chỉ vừa chạm tay vào ước mơ của mình. “Nếu đúng như mong mỏi của Xuân thì sự kiện quan trọng đó vẫn còn ở phía trước.” Chị vẫn tập luyện hàng ngày và hy vọng trong một vài năm tới “có thể solo với dàn nhạc thế giới mà mình hằng ngưỡng mộ để cống hiến thêm cho khán giả trong nước lẫn quốc tế những bản nhạc mà mình đã ấp ủ, rèn luyện nhiều năm.” Hiện tại, Xuân đang “thai nghén” album thứ 2 với các tác phẩm kinh điển như Vocalise, Serenade, Ave Maria

Thành quả khiến chị tự hào nhất không phải dựa trên những giá trị hữu hình như bao nhiêu chương trình được tổ chức, bao nhiêu tấm vé được bán ra mà là các giá trị cảm xúc, tinh thần. “Đó mới là giá trị đích thực của cuộc sống. Thành quả lớn nhất chính là niềm hạnh phúc trên từng bước chân mình đang đi.”

Hơn 20 năm gắn bó với Cello, vượt qua rất nhiều thăng trầm trong cuộc sống nhưng tất cả thử thách chỉ càng làm nghệ sĩ Hoài Xuân mạnh mẽ hơn, kiên định hơn. Để giữ được tinh thần bền bỉ đó, chị luôn tự răn đe mình hai điều: một là lắng nghe trái tim, hai là kỷ luật với chế độ tập luyện hàng ngày. “Nếu đã chọn nghề mình yêu, hãy chăm chỉ rèn luyện bằng sự kỷ luật kiên quyết. Nếu chưa đủ chăm chỉ thì quay lại suy ngẫm điều thứ nhất rằng mình đã thật sự yêu nghề hay chưa. Kim chỉ nam để đi xa trên con đường âm nhạc chỉ xoay quanh hai vấn đề này.” – nữ nghệ sĩ nhắn nhủ đến thế hệ đi sau.

                                                                                                               Bài: Phương Hạ | Ảnh: Nhân vật cung cấp